Cr Navigator
Trendologia według FOB
powrót

Wielu ekspertów próbuje prognozować, jaka będzie przyszła kariera koncepcji CSR na polu zarządzania. Jedni przewidują dalszy rozwój, inni wieszczą koniec trendu. Pojawiają się też postulaty modyfikacji – zamiast Corporate Responsibility proponuje się Corporate Conciousness , zamiast mówienia o odpowiedzialności biznesu przejście do myślenia wspólnotowego i odpowiedzialności sieciowej . Nowe teorie były i będą się pojawiać w kalejdoskopie trendologii . Warto się im przyglądać, obserwować je, ale ze świadomością, że przewidywanie przyszłości nie jest możliwe. Zamiast bawić się w jasnowidza… czy nie lepiej tę przyszłość już teraz aktywnie kształtować?


Poniżej przedstawiamy subiektywny zarys wybranych trendów, którym – naszym zdaniem – warto przyjrzeć się ze szczególną uwagą. Spis nie jest pełny, a dyskusję na temat przyszłości świadomie pozostawiamy otwartą, mając nadzieję, że w tym niedopowiedzeniu znajdzie się przestrzeń na nowe idee, także te wychodzące spoza środowiska CSR. Za rzadko chyba odrywamy się od naszego kręgu zainteresowań, zapominając, że w erze globalizacji przełomowe idee pojawiają się z dala od mainstreamu…

CSR 2.0 i nowe formy komunikowania


    Konferencja „CSR 2.0” zorganizowana w tym roku przez Forum Odpowiedzialnego Biznesu oraz Instytut Odpowiedzialnego Biznesu miała na celu zwrócenie uwagi nie tylko na rolę mediów społecznościowych w monitorowaniu i kształtowaniu działań biznesu, lecz także w ogóle na nowe formy komunikowania. Do tej pory żyliśmy w świecie, w którym firmy m.in. za sprawą narzędzi z obszaru PR silnie kontrolowały strumień informacji i formy komunikacji z otoczeniem. Postulowana w ramach koncepcji CSR tzw. komunikacja dwukierunkowa pozostawała fikcją. Media społecznościowe umożliwiły w dużym stopniu przełamanie tej tendencji, zmuszając niejako biznes do wyjścia z okopów tradycyjnego biura prasowego. Nowe formy dialogu stymulują coraz większą transparentność i wymagają włączenia się aktywnie w dialog z interesariuszami, przyczyniając się tym samym do tworzenia relacji bardziej partnerskich i otwartych. Odpowiednio wykorzystane mogą one stać się przestrzenią do współtworzenia ważnych z punktu widzenia zrównoważonego rozwoju innowacji (czego przykłady prezentowaliśmy podczas konferencji). Oczywiście, media społecznościowe to tylko jedna z form komunikacji i jak wszystkie inne mają także swoje negatywne strony, jednak nie da się zaprzeczyć, że ich potencjał w stymulowaniu nowych form komunikowania jest ogromny. Czy firmy w Polsce skorzystają z tej szansy? A może raczej – czy będą potrafiły zaadaptować się do nowej sytuacji, w której nie da się już beztrosko uprawiać sztampowego PR-u?

Zawód menedżer


W okresie kryzysu (tradycyjnie) na moment powróciły debaty o etyce menedżerów i roli szkół (w tym szkół biznesu) w kształtowaniu odpowiedzialnych postaw u przyszłych zarządzających. Kryzys w zasadzie minął, a z debat pozostało stosunkowo niewiele, mimo iż kwestia odpowiedzialnego przywództwa nadal pozostaje ważnym problemem w świecie zarządzania. Jak kształtować odpowiedzialne zachowania w organizacji? Z ciekawą aczkolwiek niedocenioną propozycją wyszli w 2009 roku studenci i absolwenci Harvard Business School. W ramach inicjatywy MBA Oath (szerzej opisanej w książce o tym samym tytule ) powstał postulat, aby na wzór lekarzy składających przysięgę Hipokratesa swoją przysięgę składali również absolwenci szkół biznesu, przyszli menedżerowie. W preambule do tekstu przysięgi możemy przeczytać taką oto deklarację: „Jako menedżera moim celem jest służenie wspólnemu dobru poprzez organizowanie ludzi i zasobów tak, aby budować wartość, której nikt nie może zbudować samodzielnie. W związku z tym będę działać tak, aby moje przedsiębiorstwo budowało wartość dla społeczeństwa w długim terminie. Zdaję sobie sprawę, że moje decyzje mogą mieć daleko idące konsekwencje i oddziaływać na dobrostan jednostek wewnątrz i na zewnątrz mojej firmy teraz i w przyszłości. Jako że staram się godzić interesy różnych stron, będę stawał w obliczu trudnych wyborów”. Ta, wydawać by się mogło, radykalna propozycja wydaje się szczególnie cenna, bo wychodzi od samego środowiska biznesowego. Historia pokazuje jednak, że rynek rzadko dobrowolnie narzuca sobie standardy i ograniczenia. Czy przysięga menedżerska stanie się praktyką? Mamy nadzieję, że tak, a przynajmniej, że debata o odpowiedzialnym przywództwie nie zniknie z afisza także w Polsce.

Odrodzenie wspólnotowości


    Na obrzeżach głównego nurtu ekonomii często rodzą się innowacyjne alternatywy dla dominującego modelu gospodarowania. Niekiedy powstają one na skutek kryzysu, który wymusza poszukiwanie nowych oszczędniejszych form zaspokajania potrzeb. Innym razem powstają jako alternatywne wizje będące echem sprzeciwu wobec „niesprawiedliwej” globalizacji. W dzisiejszym świecie zdominowanym przez indywidualizm, walkę konkurencyjną i konsumpcjonizm, alternatywą jest powrót do wspólnotowości (w formie niemającej nic wspólnego z komunistycznym kolektywizmem). Wspólnotowości rozumianej jako zdolność zbiorowości, społeczności do samoorganizowania się w celu osiągnięcia tzw. dobra wspólnego (kategorii tak często przytaczanej – a jednak słabo rozumianej – w debatach o zrównoważonym rozwoju). W ramach takich zbiorowości rodzą się innowacje oparte o wartości wciąż jeszcze nierozumiane przez współczesny polski biznes: otwartość, współpracę, dialog i partnerstwo. W kilku polskich miastach funkcjonują i rozwijają się kooperatywy spożywcze umożliwiające obywatelom wspólne dokonywanie zakupów żywności po atrakcyjnych cenach . Organizowane są spotkania wymiany używanych i nadających się jeszcze do zastosowania przedmiotów . Rozwija się sektor ekonomii społecznej, który niejednokrotnie jakością i dynamiką może już konkurować z tradycyjnym biznesem . Organizowane są wydarzenia i konferencje w formułach w całości współtworzonych przez uczestników . Jaki z tego wniosek dla biznesu i CSR? Czasami inspiracji do tego, jak współdziałać w większej zbiorowości (co przekłada się na funkcjonowanie firmy w sieci interesariuszy), można szukać w najbliższym otoczeniu, obserwując nieformalne nurty i otwierając się na współpracę, która zmienia optykę; firma nie jest już centralnym punktem w sieci, ale równorzędnym uczestnikiem, który poprzez swój wkład i otwartość może tworzyć zupełnie nowe wartości.

Co z tym łańcuchem dostaw?

    W roku 2010 dużo uwagi poświęciliśmy kwestii standardów CSR w zarządzaniu łańcuchem dostaw. W polskim środowisku CSR temat ten był do tej pory marginalny, podczas gdy jest to jeden z priorytetowych obszarów z punktu widzenia przejrzystości i odpowiedzialności, któremu wiele uwagi poświęcają międzynarodowe organizacje , w tym jednostki Unii Europejskiej. Model biznesowy współczesnych korporacji wiąże się często z przenoszeniem funkcji produkcji i usług do krajów rozwijających się, w których brakuje odpowiednich struktur prawnych chroniących środowisko i społeczności, gwarantujących przestrzeganie praw człowieka i dających możliwość dochodzenia sprawiedliwości. Zapewnienie odpowiednich standardów funkcjonowania po stronie firmy i jej dostawców niezależnie od lokalizacji jest sprawą najwyższej wagi, jeśli chcemy mówić o odpowiedzialności biznesu. Ponadto łańcuch dostaw to także szereg procesów (np. logistycznych), których optymalizacja pod kątem środowiskowym może przynieść korzyści zarówno dla przyrody, jak i dla budżetu przedsiębiorstwa. Badania przeprowadzone w tym roku przez FOB  pokazały, że o ile polskie firmy nie dojrzały jeszcze do debaty na ten temat (spośród 500 największych firm w Polsce w badaniu zgodziło się wziąć udział zaledwie 9), o tyle polscy konsumenci już tak. Ponad 60% badanych zadeklarowało, iż gotowi są bojkotować produkt wytworzony przy zastosowaniu pracy dzieci lub ze szkodą dla środowiska. Wiadomo, że deklaracje konsumentów w niewielkim tylko stopniu pokrywają się z faktycznymi zachowaniami zakupowymi, jednak dostrzegalna jest zmiana w świadomości. Polskie społeczeństwo (powoli) dojrzewa do globalnej solidarności, kiedy dojrzeją do niej firmy? Bardzo liczymy na to, że trend większej transparentności w łańcuchu dostaw będzie się w Polsce rozwijać zarówno pod wpływem presji obywatelskiej, jak i administracji.


Średnia ocen: 5.00 , Suma ocen: 30, Głosów: 6
Oceń: