Cr Navigator
Nowy standard w służbie interesariuszy - AA1000 SES, edycja 2010
powrót



Interesariusze w centrum uwagi

W publikacjach poświęconych CSR prawie zawsze spotykamy się z terminem ‘interesariusze’. Kim właściwie są? Interesariusze, zdefiniowani w najbardziej klasyczny sposób, to grupy lub jednostki, na które firma bezpośrednio lub pośrednio oddziałuje i które podobnie oddziałują na nią. Interesariusze to otoczenie firmy, które poprzez swoich reprezentantów wchodzi z nią w interakcje o różnym nasileniu i charakterze. Interesariusze to nie tylko jednostki i organizacje, to także środowisko naturalne, „w imieniu którego” występować mogą np. organizacje pozarządowe o profilu ekologicznym lub administracja państwowa, której zadaniem jest wdrażanie polityki środowiskowej.

Dlaczego ‘interesariusze’ stają się obecnie tak istotni? Dlaczego współcześnie traktuje się ich jako punkt wyjścia we wszystkich niemal sferach zarządzania strategicznego i operacyjnego? Czy wcześniej nie brano ich pod uwagę?

Przeciwnie, pojęcie ‘interesariuszy’ jest silnie zakorzenione w nomenklaturze nauk o zarządzaniu, zmienia się jedynie postrzeganie ich roli i priorytet jaki nadaje się poszczególnym z nich . Koncepcja CSR zrywa z jednowymiarowym podejściem do interesariuszy, wedle którego jedna grupa (najczęściej akcjonariusze) posiadała szczególny status, stawiający jej interesy ponad interesy pozostałych, a wynikający z przypisywanej jej większej siły oddziaływania. Nie oznacza to, że koncepcja CSR nakazuje bezkrytyczne uwzględnianie wszystkich postulatów otoczenia i konsultowanie wszelkich działań firmy z każdą grupą interesariuszy – sugeruje raczej przyjęcie perspektywy globalnej i twórcze wykorzystanie dialogu i zaangażowania interesariuszy w kształtowanie strategii firmy. Takie podejście oznacza również uznanie, że firma oddziałuje na otoczenie i bierze wobec niego pełną odpowiedzialność za wyniki swoich działań, niezależnie do tego czy dotyczą one na interesariuszy bardziej czy mniej strategicznych.

W każdym podejściu, czy będzie ono jednowymiarowe czy wielowymiarowe, celem angażowania się firmy dialog z interesariuszami jest podnoszenie wartości przedsiębiorstwa, dążenie do innowacyjności, lepsze zarządzanie ryzykiem, przewidywanie trendów i wzmacnianie pozycji konkurencyjnej. Tzw. business case, argument biznesowy, stojący za budowaniem relacji z interesariuszami, jest w obu przypadkach ten sam: relacje te mogą być kreatywnie wykorzystane w zarządzaniu strategicznym oraz na poziomie operacyjnym, a te sfery, w świetle współczesnych wyzwań, muszą uwzględniać zasady zrównoważonego rozwoju i społecznej odpowiedzialności.

Obecnie dysponujemy wieloma narzędziami ułatwiającymi budowanie i zarządzanie racjami z interesariuszami. Wśród nich są różnego rodzaju techniki i mechanizmy opisane w standardach i normach odpowiedzialnego zarządzania. Dzisiejszy menedżer może skonstruować spójną paletę narzędzi CSR, łącząc standardy zarządzania i raportowania, korzystając z wytycznych, podręczników i wskazówek, z których wszystkie zawierają element zw. z interesariuszami. Jest to o tyle proste, że większość tego rodzaju narzędzi jest komplementarna wobec pozostałych (tak na przykład firma międzynarodowa stosująca standard AA1000AS może jednocześnie raportować wedle wytycznych Global Reporting Initiative, a równolegle stosować się do Wytycznych OECD, dzięki czemu uzyskuje efekt synergii i spójności w sferze zarządzania CSR).


AccountAbility

Założona w 1995 r. organizacja posługująca się dzisiaj nazwą AccountAbility (pełna nazwa, pod którą organizacja została założona to Institute for Social and Ethical AccountAbility) zasłynęła innowacyjnym podejściem do sfery zarządzania społeczną odpowiedzialnością – osiągnięcia i działalność tego think-tanku pozostają inspiracją dla wielu organizacji na świecie.

Najbardziej znane spośród dokonań AccountAbility to stworzenie (i stałe udoskonalanie w procesie wielostronnych konsultacji) serii opracowań związanych ze standardem AA1000, których celem jest dostarczanie wszelkiego rodzaju organizacjom (nie tylko biznesowym) kompleksowych narzędzi umożliwiających regularne budowanie, ewaluowanie i rozwijanie procesów związanych ze zrównoważonym, społecznie odpowiedzialnym zarządzaniem. AA1000 to standard definiujący jakiego rodzaju oraz w jaki sposób organizacja powinna kształtować procesy zarządcze tak, aby spełniać wymogi odpowiedzialności (odpowiadać za swoje wyniki). Interesariusze stanowią kluczowy odnośnik tych procesów, ponieważ to w relacjach z nimi realizuje się idea zrównoważonego rozwoju.


Zaangażowanie interesariuszy jako podstawa

W 2008 r. AccountAbility opublikowało standard AA1000APS – AccountAbility Principles Standard, definiujący podstawowe zasady odpowiedzialności organizacji, które stanowią punkt wyjścia dla wszystkich pozostałych opracowań zw. ze standardem AA1000 – jest to swego rodzaju dokument bazowy, określający podstawy filozofii accountability. Standard ten pierwotnie stanowił integralną część standardu AA1000AS (AccountAbility Assurance Standard) .
Jedną z podstawowych zasad odpowiedzialności, określonych w standardzie AA1000APS, jest zasada Inclusivity,  rozumiana jako uznanie partycypacji interesariuszy w kształtowaniu i realizacji strategii rozwoju organizacji (rozwoju w sposób zrównoważony i społecznie odpowiedzialny). Inclusivity oznacza też uznanie, że organizacje odpowiada za wyniki swoich działań przed interesariuszami i umożliwia im branie czynnego udziału w znajdywaniu rozwiązań i odpowiedzi na kwestie związane z tymi działaniami. Zasada Inclusivity wymaga współpracy między interesariuszami na wszystkich szczeblach.


AA1000SES, edycja 2010

To właśnie zasada Inclusivity stała się podstawą do rozwinięcia koncepcji zaangażowania interesariuszy w kompleksowy standard AA1000SES, który po raz pierwszy wydany został jako dokument wstępny w 2005 r. Dokument ten został poddany konsultacjom i weryfikacji gronu wszelkiego rodzaju organizacji -potencjalnych użytkowników standardu. AA1000SES to pierwszy międzynarodowy standard zaangażowania interesariuszy, przygotowany z myślą o wszystkich typach organizacji. Od 2009 roku trwają dalsze, szeroko zakrojone, skierowane do globalnej społeczności, konsultacje standardu z zastosowaniem specjalnej strony internetowej http://accountabilityaa1000wiki.net/. Etap ten zostanie uzupełniony serią seminariów z udziałem zainteresowanych stron, organizowanych w wybranych krajach na świecie. Celem rewizji standardu jest stworzenie nowej, ulepszonej wersji standardu , która zostanie upubliczniona w 2010 r., a z której korzystać będą mogły zarówno firmy, organizacje pozarządowe, instytucje i inne organizacje. Ponieważ jedną z zasad zawartych w standardach AA1000 jest stałe doskonalenie, podobnie same standardy będą regularnie poddawane rewizji i aktualizacji.

Mechanizmy zaangażowania interesariuszy zawarte w standardzie AA1000SES  obejmują zarówno płaszczyznę strategiczną jak i operacyjną. Zaangażowanie interesariuszy zawsze służy jakiemuś dobrze zdefiniowanemu celowi biznesowemu organizacji – cel może dotyczyć rozwoju lub poprawy określonego procesu lub określonej strategii.

Standard AA1000SES precyzyjnie określa jak powinien wyglądać proces zaangażowania interesariuszy w rozwój lub poprawę wybranej strategii lub celu operacyjnego. Punktem wyjścia jest uznanie zasady Inclusivity jako podstawy działania. Następnie, organizacja powinna zdefiniować cel zaangażowania interesariuszy, a w dalszej kolejności przygotować plan działania, uwzględniając w planowaniu następujące etapy:
  •     identyfikacja interesariuszy przy pomocy mapowania;
  •     określenie profilu poszczególnych interesariuszy oraz nadanie im odpowiedniego priorytetu;
  •     wybór konkretnej metody zaangażowania;
  •     stworzenie planu wdrożenia zmiany i harmonogramu działań.
Część wykonawcza polega na przygotowaniu zaplanowanego działania (wymaga to m.in. zidentyfikowania i uaktywnienia zasobów służących zaangażowaniu interesariuszy), wdrożeniu planu zaangażowania interesariuszy oraz ewaluacji przeprowadzonych działań (z uwzględnieniem audytu, raportowania oraz stałej poprawy modelu zaangażowania na podstawie uzyskanych wniosków).


Interesariusze, angażujcie się!

O tym jaka będzie ostateczna forma standardu AA1000SES dowiemy się w 2010r., po zakończeniu procesu rewizji. Pewne jest natomiast, że ogólnoświatowy proces konsultacji to unikatowe przedsięwzięcie, dzięki któremu każda organizacja może włączyć się w proces rewizji standardu i przyczynić się do wprowadzenia tego narzędzia na nowy, lepiej dostosowany do współczesnych wymagań, poziom zaawansowania.

Warto śledzić konsultacje standardów z serii AA1000 – każdy z nas reprezentuje jakąś organizację, wszyscy jesteśmy więc interesariuszami AccountAbility i wszyscy możemy zaangażować się w usprawnianie standardów. Sam proces rewizji AA1000SES to zatem modelowy przykład zaangażowania interesariuszy w proces zmiany, służący konkretnemu celowi, jakim jest dostarczenie jak najszerszej grupie zainteresowanych nowoczesnego narzędzia zarządzania.

Więcej na temat AA1000 na stronie: www.accountability21.net


Accountability – co to w ogóle znaczy?

Spośród wszystkich spotykanych w polskiej literaturze tłumaczeń wyrazu accountability najbliższy faktycznemu rozumieniu tego słowa jest wyraz „odpowiedzialność [za coś i wobec kogoś]”. Oto jak dokładnie rozumieją accountability twórcy standardu AA1000*:

Odpowiedzialność [accountability] oznacza uznanie i przyjęcie odpowiedzialności, oraz przejrzyste postępowanie w tym względzie, za oddziaływanie polityki, decyzji, działań, produktów i innych aktywności organizacji. Odpowiedzialność [accountability] obliguje organizację do angażowania interesariuszy w proces identyfikacji, definiowania i odpowiadania na kwestie związane ze zrównoważonym rozwojem, oraz do raportowania, wyjaśniania i odpowiadania na głosy interesariuszy w związku z decyzjami, działaniami i wynikami organizacji.

Odpowiedzialna organizacja [accountable organisation] powinna podjąć działania w kierunku:

  • przyjęcia strategii, która będzie oparta na wszechstronnym i zbalansowanym rozumieniu kwestii dot. interesariuszy i kwestii materialnych oraz która będzie na nie odpowiadać,
  • ustanowienia celów i standardów dzięki którym strategia i związane z nią wyniki działalności firmy będą mogły podlegać zarządzaniu i być oceniane,
  • dostarczenia wiarygodnych informacji na temat strategii, celów oraz wyników działania organizacji wszystkim podmiotom, które podejmują decyzje i działania na podstawie tych informacji.
Aby osiągnąć powyższe założenia, zgodnie z filozofią AccountAbility, organizacja musi współpracować ze swoimi interesariuszami i stworzyć mechanizmy angażowania ich w proces zarządzania i kształtowania strategii.

* na podstawie: AA1000 Stakeholder Engagement Standard. Revision Process, AccountAbility, http://accountabilityaa1000wiki.net


Przykładowe podejścia do relacji z interesariuszami*


Komunikacja – podejście oparte na przekazywaniu i udostępnianiu otoczeniu organizacji szeregu informacji dotyczących jej działalności; w tym modelu komunikacja jest jednostronna (przykładowe narzędzia: strona internetowa, informacje prasowe, newsletter, raporty, prezentacje etc.)

Konsultacja – podejście oparte na komunikacji organizacji z otoczeniem z uwzględnieniem procesu informacji zwrotnej; inicjatywa w tym przypadku wychodzi od organizacji, a zebrane opinie traktowane są jako dodatkowe informacje (przykładowe narzędzia: badania ankietowe, grupy fokusowe, konsultacje, fora, dyskusja on-line i in.)

Dialog – podejście oparte na prowadzeniu dialogu z udziałem wielu interesariuszy; inicjatywa może wychodzić zarówno od organizacji jak i od jej otoczenia; to podejście zakłada wielostronną komunikację i uwzględnianie różnych stanowisk (przykładowe narzędzia: fora z udziałem wielu interesariuszy, panele dyskusyjne etc.)

Partnerstwo – najbardziej dojrzałe podejście do relacji z interesariuszami, zakładające wspólne z nimi planowanie i wdrażanie różnego rodzaju inicjatyw, służących wspólnemu celowi (przykładowe narzędzia: projekty rozwojowe, lokalne inicjatywy, alianse, wspólne przedsięwzięcia).


* na podstawie: The Stakeholder Engagement Manual, AccountAbility, UNEP Stakeholder Research Associates, 2006


Relacje z interesariuszami w trudnych czasach

24 listopada odbędzie się doroczna konferencja Forum Odpowiedzialnego Biznesu, w tym roku jej tematem będą Relacje z interesariuszami w trudnych czasach. Podczas tego wydarzenia przedstawiciele firm, organizacji i eksperci z różnych środowisk będą dyskutować o nowych wyzwaniach w budowaniu relacji firm z otoczeniem. O różnych aspektach zarządzania relacjami z interesariuszami z perspektywy kryzysu dowiedzą się Państwo podczas konferencji, o której więcej przeczytać można na stronie: www.FOB2009.odpowiedzialnybiznes.pl


Średnia ocen: 0.00 , Suma ocen: 0, Głosów: 0
Oceń: